Richard Condon Romanlarından Uyarlanan Sinema Eserleri
 |    |
Perdede Yansılanan Güç Savaşları: Richard Condon Romanlarından Uyarlanan Sinema Eserleri, Takipçileri ve Sinematografik Mirası
" " Sinema
endüstrisinde yirmi iki yıl boyunca publicist / halkla ilişkiler uzmanı ve
press agent / basın temsilcisi olarak görev yapan Richard Condon'ın edebiyat
dünyasına geçişi, sinema perdesi ile roman sayfaları arasında sarsıcı bir
etkileşim alanı yaratmıştır.. Cecil B. DeMille, Sam Goldwyn, Otto Preminger,
Frank Sinatra, Sam Spiegel, Darryl Zanuck, Walt Disney ve Howard Hughes gibi
Hollywood moguls / sinema
patronları için basın kampanyaları yürüten Condon, 1958 yılında sinema
sektöründen "duvardan atlayarak kaçış" (escape over the wall / duvardan atlayarak kaçış) gerçekleştirmiş ve
edebi eserlerini kaleme almaya başlamıştır. Eserlerinin birçoğu Hollywood
tarafından satın alınmış, fener niteliğindeki dev sinema filmlerine
dönüştürülerek Oscar ve İngiliz Akademi Ödülleri (BAFTA / Britanya Film Sanatları Akademisi) kazanmıştır.
Sinema
perdesinde kurgulanan illüzyonlar, güç odaklarının kitle zihnini manipüle etme
arzusunun en çarpıcı yansımasıdır.
(Richard Condon'ın sinema geçmişinden süzülen
kurgusal yeteneği, güç odaklarının ve gizli iktidarların toplumsal algıyı nasıl
şekillendirdiğini teşhir eden en güçlü silaha dönüşmüştür.)
"Richard Condon Romanlarından Esinlenilerek
Çekilen Başlıca Filmler"
Richard Condon'ın romanları, karmaşık komplo
kurguları, siyasi hicivleri ve kara mizah ögeleriyle sinema yönetmenleri için
zengin bir kaynak oluşturmuştur. Eserlerinden uyarlanan öne çıkan filmler
şunlardır:
1. The Manchurian Candidate / Mançurya
Adayı (1962 ve 2004 Uyarlamaları)
- Eser ve Sinema Bağlantısı: 1959
yılında yayımlanan roman, Kore Savaşı sırasında esir alınan Amerikan
askerlerinin Çinli ve Sovyet uzmanlar tarafından Pavlov tarzı şartlı
reflekslerle zihin kontrolüne (mind
control / zihin denetimi) tabi tutulmasını ve otomatik bir suikastçıya (assassin /
suikastçı) dönüştürülmesini işler.
- Sinema Etkisi: Yönetmen
John Frankenheimer tarafından 1962 yılında Frank Sinatra ve Laurence
Harvey'nin başrollerinde sinemaya aktarılan film, politik gerilim (political thriller / siyasi
gerilim) türünün klasiklerinden biri kabul edilmiştir. Eser, 2004 yılında
Jonathan Demme yönetmenliğinde Denzel Washington ve Meryl Streep ile
yeniden beyaz perdeye uyarlanmıştır. Eser, Oscar Wilde'ın "Edebiyat hayatı
taklit etmez, onu biçimlendirir" sözünü doğrular nitelikte
kabul edilmiştir. (Kaynaklar: Any God Will Do.pdf, Pasaj 1; Zihin
kontrolü.pdf, Pasaj 316; mancurya adayı.pdf, Pasaj 589, 593, 594)
2. Prizzi's Honor / Prizzi'nin Onuru
(1985)
- Eser ve Sinema Bağlantısı:
Condon'ın New York mafya yapılanmalarını, suç imparatorluğunun finansal
çarklarını ve aile içi sadakat çatışmalarını kara mizahla ele aldığı
romanıdır.
- Sinema Etkisi: Efsanevi
yönetmen John Huston tarafından sinemaya uyarlanan filmde başrolleri Jack
Nicholson ve Kathleen Turner paylaşmıştır. Film, Akademi Ödülleri (Oscar / Amerikan Sinema Sanatları Akademisi
Ödülü) ve BAFTA törenlerinde büyük başarı elde ederek Condon'ın edebiyat
külliyatının en popüler sinema halkalarından biri haline gelmiştir.
(Kaynaklar: Any God Will Do.pdf, Pasaj 1; prizzi ailesi.pdf, Pasaj 434; prizzinin
onurur.pdf, Pasaj 666, 667; en eski itiraf.pdf, Pasaj 583)
3. Winter Kills / Kış Öldürür (1979)
- Eser ve Sinema Bağlantısı: Suikasta
kurban giden Amerikan Başkanı Tim Kegan'ın ölümünün ardındaki derin
devlet, istihbarat ağları, büyük sermaye ve kurgusal senaryoları (scenarios /
kurgusal senaryolar) araştıran Nick Thirkield'ın macerasını konu alır.
- Sinema Etkisi: William
Richert tarafından yönetilen filmde Jeff Bridges, John Huston ve Anthony
Perkins rol almıştır. Film, Amerikan siyasetindeki gizli güç odaklarını ve
örtülü operasyonları teşhir eden yapısıyla dikkat çekmiştir. (Kaynaklar:
Winter Kills -- Condon, Richard.pdf, Pasaj 257, 271, 299; empreror
amerika.pdf, Pasaj 528)
4. The Oldest Confession / En Eski İtiraf
(The Secret Ways / The World in My Pocket Uyarlamaları - 1961)
- Eser ve Sinema Bağlantısı:
Condon'ın 1957/1958 yılında yayımlanan ilk romanıdır. İspanya'da
müzelerden ve aristokrat malikanelerinden müze kalitesindeki tabloları
çalıp yerlerine sahte kopyalarını (copy / kopya)
koyan James Bourne'un hikayesini anlatır.
- Sinema Etkisi: Roman,
Hollywood yapımcılarının ilgisini çekmiş ve İspanya'daki sinema stüdyoları
ile uluslararası oyuncu kadrolarıyla beyaz perdeye taşınmıştır.
(Kaynaklar: Any God Will Do.pdf, Pasaj 1; en eski itiraf.pdf, Pasaj 529,
532, 541; The Ecstasy Business -- Condon, Richard.pdf, Pasaj 61)
5. A Talent for Loving / Sevme Yeteneği
(1969)
- Eser ve Sinema Bağlantısı: 19.
yüzyıl Texas ve Meksika sınırında geçen, Aztek bedduası (Aztek curse / Aztek
laneti) sonucu ilk öpücükle kontrolsüz cinsel arzuya kapılan Vicuña/Patten
ailesinin absürt Western macerasıdır.
- Sinema Etkisi: Richard
Quine yönetmenliğinde Richard Widmark'ın başrolünde yer aldığı eğlenceli
bir komedi Western filmi olarak sinemaya aktarılmıştır. (Kaynaklar: Any
God Will Do.pdf, Pasaj 1; Any God Will Do.pdf, Pasaj 62; sevme
yeteneği.pdf, Pasaj 696, 721)
"Takipçileri, Edebi Etkisi ve Hollywood
Hicvi"
Richard Condon'ın kurgusal öngörüleri ve yazım
tarzı, politik gerilim, komplo teorileri ve araştırmacı gazetecilik alanlarında
birçok takipçi ve araştırmacıya ilham vermiştir:
- Walter Bowart ve Araştırmacı Takipçileri: Operation
Mind Control / Zihin Kontrolü Operasyonu kitabının yazarı Walter
Bowart, Condon'ın The Manchurian Candidate romanındaki zihin
kontrolü kurgusunu bir kehanet olarak nitelemiştir. Bowart ve bağımsız
vatandaş istihbaratı (citizens'
intelligence / vatandaş istihbaratı) araştırmacıları,
Condon'ı gizli devlet mekanizmalarını ve zihin kontrolü projelerini
(MKULTRA, ARTICHOKE) kurgu yoluyla ilk ifşa eden öncü lider kabul
etmişlerdir.
- Hollywood ve Medya Hicvi (The Ecstasy
Business): Condon, sinema endüstrisindeki 22 yıllık
birikimini The Ecstasy Business / Coşku Sektörü romanında
Hollywood'u ve yönetmen kalıplarını hicvederek sergilemiştir. Romandaki
"Master of Suspense" / Gerilim Ustası yönetmen Albert McCobb
karakteri, efsanevi yönetmen Alfred Hitchcock'un parodisi niteliğindedir.
Sinema oyuncularının gerçeklikten kopuk narsist dünyalarını, yapımcıların
(producers /
yapımcılar) gişe (gross / gişe
hasılatı) hırsını ve medyanın kitleleri sahte skandallarla uyutmasını
derinlemesine eleştirmiştir.
"Richard Condon’ın Şahsi Portresi, Yaşamı ve
Sinemayla İlişkisi"
1915 New York doğumlu olan Richard Condon, 1996
yılında Dallas, Texas'ta vefat edene kadar 26 kitap, biyografik anılar ve
senaryolar kaleme almıştır. Hayatının büyük bölümünü eşi Evelyn, iki kızı ve
köpeğiyle birlikte Paris, Madrid, Cenevre, İsviçre ve İrlanda'da göçebe olarak
sürdürmüştür. Sinema patronlarının alaycı ve manipülatif dünyasından kaçarak
edebiyata sığınmış, kurguladığı her olayda otoritenin ve güç odaklarının insan
ruhunu sömürmesini ahlaki bir ses (great moral
voice / büyük ahlaki ses) olarak eleştirmiştir.
(Kaynaklar: Any God Will Do.pdf, Pasaj 1; prizzi
ailesi.pdf, Pasaj 434; The Ecstasy Business -- Condon, Richard.pdf, Pasaj 251,
255; Emperor of America.pdf, Pasaj 526; en eski itiraf.pdf, Pasaj 583)
APA Formatında Kaynakça / Dipnotlar
- Bowart, W. (1978). Operation Mind Control (Foreword by R.
Condon). Fontana/Collins.
- Condon, R. (1958). The Oldest Confession. Apperley / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1959). The Manchurian Candidate. Pocket Star Books
/ Simon & Schuster.
- Condon, R. (1961). A Talent for Loving; or, The Great Cowboy Race.
Crest Books / Fawcett.
- Condon, R. (1966). Any God Will Do. Penguin Books / William
Heinemann Ltd.
- Condon, R. (1967). The Ecstasy Business. The Dial Press.
- Condon, R. (1974). Winter Kills. RosettaBooks.
- Condon, R. (1978). Bandicoot. The Dial Press.
- Condon, R. (1982). Prizzi's Honor. RosettaBooks.
- Condon, R. (1986). Prizzi's Family. Mysterious Press.
- Condon, R. (1990). Emperor of America. Simon & Schuster.
Next Post »